DEĞERLİ OKURLARIM

Okurlarımdan bir çok kişi bana bir soru sormuş. Nedense sordukları soru dikkatimden kaçmış. Face book bana bu soruyu anımsatmasaydı sordukları soru yanıtsız kalacaktı. Asla istemediğim bir durum bu.
Sordukları ise ilk Menemen nerededir? ? İlk Menemen olarak bilinen Asarlık yakınındaki Menemen ilk Menemen değildir. İkinci Menemen’dir. İlk Menemen Sakal tepedeki Yahşelli yakınındaki Menemen’dir. Milattan sonra on yedi ve yirmi üç yılları arasındaki yıllarda çok şiddetli depremlerde yıkılmıştır. Bunun üzerine halk daha sağlam bir arazi yapısına sahip olan Asarlık köyü yakınındaki yere taşınıp ikinci Menemen’i kurmuşlardır.
Buruncuk’taki gemi dubalarına gelince Menemen ovası oluşmadan önce deniz Buruncuk’a kadar geliyordu. Dara’nın ordusu Foça saldırısında başarısız olunca komutan kellesini kurtarmak için Buruncuk’da yaptırdığı sallarla ordusunu Üç tepelere taşıyıp orada louke ada devletini kurmuştur. Bu da Menemen ovasının geçmişte deniz olduğunu göstermektedir.
Menemen ovası Gediz ve Asarlık çayının taşıdığı alüvyonlardan oluşmuştur. Asarlık çayının doldurduğu alan kayırlı, çakıllı ve killi bir ovadır. Gediz’in doldurduğu alan ise tamamen kumsaldır.
Taş devrinde dağlar denize dikey durumda ve ormanlar ile kaplıydı. Bu nedenle yerleşime uygun değildi. Yerleşime uygun iki yer vardı. Biri Helvacı köyde, diğeri ise Menemen’deki tepelerdi. Taş devrindeki kavmin bu tepelere nasıl geçtiği bilinmemektedir. Belki de ana kara ile arasındaki deniz çok sığ olduğundan yürüyerek geçmiş olabilirler Menemen’in sırtını dayadığı tepelerde taş devrinde bir kavmin yerleşmiş olduğu Hıdır tepedeki tapınaktan bilinmektedir. Helvacı köye ve Menemen’deki tepelere yerleşenler aynı kavimdendiler. Zira ikisinde de kabaca yontularak insan üreme organlarına benzetmeye çalıştıkları tanrılara tapıyorlardı. Menemen’deki tapınak Yıldız dağını eteğinde, Hıdır tepenin yakınındaydı. Ne yazık ki bu dünyanın en eski tapınağında kazı yapılmadığı gibi koruma altına da alınmamıştır.
Kasımpaşa mahallesinde tuğla ile inşa edilmiş olan kubbeli bina çoğunlukça türbe olarak bilinmektedir. Oysa bu bina türbe değil bir okul binasıdır. Kızların eğitimi için inşa edilmiştir. Geçmişteki adı ise Kız mektebidir.
Bu mektebinin bulunduğu meydanda bir de dünyada eşi emsali olmayan bir türbe vardı. Yağışların yoğun olduğu yıllarda türbenin kubbesinde bir ağaç fidanı gelişip ulu bir ağaç olmuştu. Ağacın kökleri türbenin duvarından aşağı sarkarak toprağa kavuşmuş ve bu sayede ulu bir ağaç olmuştu. Türbenin bitişiğindeki arsayı alan kişi bir gece türbenin kubbesindeki ağacı kestirip türbeyi de yıktırıp yerle bir etmişti. Türbeyi yıktıran kişi Almanya’ya kaçıp izini kaybettirmişti.
Menemen’de yıktırılan o kubbeli türbe gibi üç türbe daha vardır. Kasımpaşa mahallesindeki sembolik bir türbedir. Türbenin içinde mezar yoktur. Öyküsü ise Kasım paşa giriştiği savaşta ordusu yenilir ve bu nedenle geri çekilir. Gece rüyasına ak sakallı bir dede girer. Ak sakallı dede ya kasım, sabah gün doğmadan ordunu düşmanın üzerine sal. Zafer senin olacaktır. Beni ararsan ben Menemen’deyim der. Kasım paşa ordusuna gün doğmadan saldırı emrini verir ve savaşı kazanır. Daha sonra Menemen’e gider ve Menemen’de o ak sakallı dedeyi arar ama dedeyi bilen yoktur. Bunun üzerine bir koyun sürüsünü sürerler. Sürü bir noktada ayrılır ve tekrar birleşirler. Bunun üzerine ak sakallı dedenin o noktada yattığına karar verirler ve koyunların ayak basmadığı yere türbeyi yaptırır.
İkinci türbe Taşhan’ın yan tarafındadır. İçinde Taşhan ile Bedesteni ve türbeyi inşa ettiren Satrap Kamil dedenin naaşı yatmaktadır. Diğeri de Kubbeli bakkalın yakınındaki türbedir. O türbede de yatanı bilinmemektedir.
Hıdır tepedeki iki mezar da Taşhan’ı, Bedesten’i ve Kamil Baba türbesini inşa etmiş olan iki inşaat ustasının mezarlarıdır.
Özcan Nevres